Cẩm Giang

Chuyện người xưa kể

câu chuyện dân gian của làng Đông Phước

  1. Truyền thuyết về bốn hòn đá tại Cây Quắn
                Ngày xửa, ngày xưa, khi những lưu dân Việt đầu tiên đặt chân lên vùng đất phương Nam, mở rộng đất đai cho Đại Việt, đến vùng đất nơi đây, chọn làm kế ổn định lâu dài, quyết tâm ở lại để xây dựng cơ ngơi. Tại đây, họ đã thấy có bốn tảng đá lớn dựng đứng bên một triền đồi, dưới gốc cây cổ thụ.
                Sau khi lập nên làng Đông Phước, người dân trong làng tiếp tục khai hoang vỡ hoá, lấy đất cấy trồng, tăng gia sản xuất. Mở đất đai dần về phía đông nam, họ gặp bốn tảng đá ong vuông vức, cao chừng 1,6 mét, được xếp đứng cách quãng đều nhau. Cạnh bên có một cây cổ thụ (nay vẫn còn), cành nhánh khúc khuỷ, lá lại xoăn quắn, nhân dân làng bèn đặt tên cho vùng đất này là Cây Quắn.
               Vào những buổi trưa mùa hạ, trời nắng hâm người, những người lao động sản xuất cạnh Cây Quắn thường vào ngồi dưới gốc cây nghỉ chân. Đôi khi họ mang theo thức ăn, nước uống buổi trưa và ăn trưa tại đây, tiếp tục làm lụng, chiều mới về nhà. Người làng đoán rằng bốn tảng đá ong vuông vức này do người Hời để lại, lại đặt dưới một cây cổ thụ, cảnh trông uy nghiêm, nên ít ai đến khu vực này, nhất là trẻ em lại càng không dám đến. Bốn tảng đá ấy quả là của người Chăm. Người dân trong làng cho rằng nơi đây người Hời thờ thần của họ nên không ai dám đục đẽo hay phá phách bốn tảng đá ong vững chắc kia.
      Chuyện Cây Quắn thật hư ra sao chưa rõ, di tích Cây Quắn hiện vẫn còn. 1
  2. Giai thoại cầu tự của ông Um
                Ông Um người tại làng Đông Phước, không có con trai, gia đình và những người thân thích trong dòng họ lo lắng cho ông mai sau không có người nối dõi tông đường.
                Một hôm ông đến Chùa làng tại xứ Cây Trao2 cầu tự. Ông hứa với lực lượng siêu nhiên, thần thánh trong Chùa làng rằng nếu cho ông sinh được một người con trai, ông sẽ có lễ tạ bằng cách tổ chức hát bội tại Chùa làng ba đêm để tạ ơn thần thánh.
  3. Giai thoại cô Lan nhảy cầu Cẩm Lệ
                Chuyện rằng tại làng Đông Phước có gia đình ông Thủ D. sinh được 5 người con trai. Các con đã khôn lớn, người con trai thứ nhất thường gọi anh Năm. Anh được cha mẹ chuẩn bị đi hỏi vợ. Rồi vào một ngày đẹp trời, cha mẹ tổ chức cưới vợ cho anh. Thanh niên trai tráng trong làng đến nhà, uống ly rượu mừng, chúc anh hạnh phúc. Người làng trên, xóm dưới bảo rằng vợ anh Năm người làng Cẩm Lệ, tổng Thanh Quýt, đẹp nết lại đẹp người, thêm cái nết na, chăm chỉ trong nông tang cày cấy. Ông Thủ D. phước đức đứng chật đầy nhà!
  1. Tư liệu điền dã tại làng Đông Phước, 6/1982. ↩︎
  2. Cây Trao: xứ đất. Tiếng Cơ Tu viết P’rao: cây chò chỉ (to). ↩︎