TRẦN TRUNG SÁNG
Sáng chủ nhật 20/9/2026, Trung tâm nghiên cứu văn hóa và phát triển văn hóa Hùng Vương phối hợp cùng CLB văn học nghệ thuật Cẩm Lệ TP Đà Nẵnb tổ chức ra mắt Tuyển tập Tản văn –Hồi ký Ai đã giữ tôi ở lại giữa trần đời? của Trần Đình Việt. Sách do Nhà xuất bản Văn học ấn hành (T7/2026), khổ 14,3×20,3cm, dày 240 trang. Đây là tập sách thứ hai của tác giả, sau khi đã ra mắt tác phẩm Tản mạn trên dòng đời và bên dòng sông Yên (Tản văn, NXB Hội Nhà văn – 2024).
“Ai đã giữ tôi ở lại giữa trần đời?” – Tiêu đề cuốn sách, thoáng qua mang dáng dấp của một câu hỏi tự vấn, một nỗi day dứt khôn nguôi đã theo tác giả đi qua nhiều năm tháng. Tuy nhiên, đối với Trần Đình Việt, đây không phải là một câu hỏi triết học trừu tượng, mà là câu hỏi được rút ra từ chính những trải nghiệm khốc liệt của chính cuộc đời mình. Đó là một sự diệu kỳ của số phận, anh vẫn được ở lại, vẫn tiếp tục được hít thở bầu không khí của trần gian, được ngắm nhìn ánh nắng mặt trời và được sống tiếp cuộc đời chưa trọn. Chính điều đó đã thay đổi hoàn toàn nhãn quan của anh về thế giới. Khi một người bước ra từ cõi chết, họ không còn nhìn cuộc sống bằng con mắt hờ hững thường nhật. Hơn bao giờ hêt, Trần Đình Việt nhận ra giá trị thiêng liêng của sự sống. “Thần ở đâu xa, xung quanh ta phải chăng cũng có “các vị thần”: là mẹ, là cha, là thầy cô và cả những ai đã trực tiếp hoặc gián tiếp giúp ta vượt qua các tai nạn, giúp ta đi đúng hướng, làm điều tốt, giúp ta có cuộc sống yên bình”, Trần Đình Việt bày tỏ như vậy. Quan niệm này đã nâng tầm cuốn sách vượt ra khỏi những ghi chép cá nhân đơn thuần để trở thành một khúc ca ca ngợi tình người. Những “vị thần” trong thế giới của Trần Đình Việt không ngồi trên đài sen hay ngự trị nơi chín tầng mây, họ mang dáng dấp của những con người bằng xương bằng thịt. Đó là người qua đường chìa tay ra trong cơn hoạn nạn, là người bác sĩ thức trắng đêm giành giật sự sống cho anh, là thầy cô uốn nắn anh từ thuở thiếu thời, và lớn lao hơn cả, đó chính là Đấng sinh thành
Bằng cách nhìn nhận này, tác giả đã kéo phép màu về lại giữa đời thường. Anh nhận ra rằng thế giới này được vận hành và bảo bọc bởi một mạng lưới của lòng tốt và sự tử tế. Mỗi người chúng ta đi qua cuộc đời đều được nâng đỡ bởi vô số bàn tay vô danh hoặc hữu danh. Cuốn sách vì thế là một lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng thấm thía về lòng biết ơn, một giá trị cốt lõi đang có nguy cơ bị mai một trong nhịp sống hiện đại hối hả.
Mở đầu tập sách là một chương viết vô cùng xúc động mang tên “Người cho tôi đến với trần gian”. Tác giả đưa người đọc quay ngược thời gian về lại cột mốc cách đây gần 70 năm, nơi hành trình trần thế của anh bắt đầu. Và người mở cánh cửa đưa anh đến với cuộc đời này không ai khác chính là người Mẹ kính yêu. Trần Đình Việt đã có những dòng viết tuyệt đẹp, đong đầy cảm xúc về sợi dây liên kết thiêng liêng giữa mẹ và con ngay từ khi đứa trẻ còn là một mầm sống trong thành tử cung: “Trước khi ra đời, có một quãng thời gian dài tôi sống trong bụng mẹ. Tôi được mẹ nuôi nấng qua dưỡng chất, qua những ngụm nước mát lành, qua những cử chỉ vỗ về, những lời nói âu yếm. Tôi cảm nhận được các lần mẹ nói chuyện với tôi, người động viên tôi bao điều, bảo tôi yên tâm nằm trong đó, không lo lắng gì cả vì đã có mẹ luôn bảo bọc, che chở…”.
Bên cạnh những chi tiết hồi ký cá nhân, tác phẩm còn là một thước phim tư liệu quý giá về một cuộc đời đại thọ gắn liền với quê hương Hòa Tiến, làng Yến Nê – một vùng đất giàu truyền thống cách mạng và văn hóa của Đà Nẵng. Nhân vật trung tâm, ngọn hải đăng tinh thần của cả tập sách, chính là cụ bà Nguyễn Thị Điều mẹ của tác giả.
Đến nay, vào năm 2026, mẹ đã bước sang tuổi 102 – một con số mang tính kỳ tích, một cột mốc bách niên giai lão mà không phải ai trên đời cũng may mắn chạm tới. Mẹ đã đi qua những năm tháng chiến tranh gian khổ, chứng kiến những thăng trầm của thời cuộc, nuôi nấng đàn con trưởng thành trong nghèo khó nhưng luôn giữ vẹn nguyên tấm lòng đôn hậu, chất phác của người phụ nữ miền Trung. Tuổi 102 của mẹ không chỉ là niềm tự hào riêng của gia đình tác giả, mà còn là một biểu tượng của sự trường thọ, ái kính và đức độ đối với dân làng Yến Nê
Ngoài tình cảm và lòng biết ơn dành cho mẹ, tập hồi ký của Trần Đình Việt còn dành những trang viết vô cùng xúc động, nặng lòng dành cho người cha qua các tựa bài như: “Nghĩa tình cha mẹ”, “Ánh mắt của cha và những chuyến xe chở tôi đi học”, “Những mùa xuân bên cha”… Với tác giả, cha không chỉ lo cái ăn cái mặc mà còn là người thầy đầu tiên nâng đỡ bước chân anh vào đời. Kỷ niệm sâu sắc nhất là vào năm 1971, khi tác giả thi đậu lớp đệ thất (lớp 6 bây giờ) vào trường Trung học công lập Phan Châu Trinh. Trường học cách nhà gần 5 cây số, một quãng đường quá dài và nguy hiểm đối với đứa trẻ 12 tuổi. Vì thương con, cha đã gác lại công việc mưu sinh, trên chiếc xe máy cũ kỹ mua lại, ngày ngày hai bận chở anh đi học giữa trưa và đứng đón anh trước cổng trường lúc chiều muộn. Ngày tác giả nhận giấy báo trúng tuyển Đại học Sư phạm Quy Nhơn, cha đã thức từ mờ sáng sắp xếp hành lý, chở anh ra bến xe Đà Nẵng. Ánh mắt dõi theo đầy tin yêu, hy vọng của cha khi chiếc xe chuyển bánh đã trở thành hành trang, thành động lực lớn nhất để tác giả vững bước học tập và trưởng thành.
4.
Tập tản văn, hồi ký “Ai đã giữ tôi ở lại giữa trần đời?” của Trần Đình Việt là một tác phẩm đáng đọc và đáng suy ngẫm. Bằng giọng văn chân thực, không hoa mỹ nhưng thấm đẫm ân tình, tác giả đã dẫn dắt người đọc qua nhiều cung bậc cảm xúc: từ sự bàng hoàng trước những tai nạn nguy kịch, sự ấm áp của tình người trong hoạn nạn, đến sự xúc động nghẹn ngào trước tình mẫu tử thiêng liêng. Không chỉ dừng lại ở tình cảm gia đình, tập sách còn mở rộng biên độ không gian cảm xúc đến với mái trường, quê hương, thiên nhiên, bè bạn… qua hàng loạt tựa đề tản văn đầy chất thơ: Chào thành phố mới, Tâm tình của cậu bé tuổi mầm non, Nơi tiên ông đánh cờ, Câu chuyện của dòng sông, Gặp lại tác giả bài thơ “Ngày và đêm” và thầy giáo, giám đốc cũ, Thương nhớ đồng quê, Ngày vui hội khóa, Bên dòng sông Cẩm Lệ, Lời của cô bé học lớp 1, Về với đồi thông và rừng trúc Điện Bàn, Duy Tân … nơi không chỉ lưu dấu kỷ niệm học trò mà còn là nơi gặp gỡ, đơm hoa của những tình yêu đầu đời trong sáng. Tất cả hợp lưu lại thành một dòng sông ký ức ngọt ngào, phác họa nên bức tranh một tâm hồn hoài niệm, luôn sống thủy chung, tình nghĩa với quá khứ./.
