NGUYỄN NHO KHIÊM
Tôi gặp Trần Đình Việt lần đầu trong một buổi giới thiệu sách ở Thư viện Đà Nẵng.
Nhà thơ Lê Anh Dũng giới thiệu rất giản dị: “Đây là anh Việt, giáo viên ở Hòa Vang và viết văn”.
Chỉ vậy thôi.
Từ cuộc gặp ấy, chúng tôi biết nhau, rồi trở thành bạn văn.
Việt là một người thầy giáo. Anh viết tản văn. Những bài viết của anh từng xuất hiện trên Tuổi Trẻ và một số tạp chí. Nhưng càng đọc Việt, tôi càng có cảm giác anh không viết chỉ để trở thành một nhà văn. Anh viết như một cách trả ơn.
Trả ơn quê hương. Trả ơn cha mẹ. Trả ơn thầy cô, bạn bè và những người từng giúp mình trên đường đời.
Năm 2024, Việt cho ra mắt tập tản văn “Tản mạn trên dòng đời và bên dòng sông Yên” tại Trường THPT Hòa Vang. Bạn bè, đồng nghiệp, thân hữu đến đông vui, ấm áp. Đó giống như một cuộc trở về của người thầy giáo sau những năm tháng đứng trên bục giảng, trở về với dòng sông, quê nhà và những ký ức đã nuôi mình lớn lên.
Hôm nay, tôi lại gặp Việt trong buổi ra mắt tập sách mới: “Ai đã giữ tôi ở lại giữa trần đời?”, tại Khu du lịch sinh thái Khuê Trung.
Một nhan đề khiến tôi dừng lại.
Ai đã giữ một con người ở lại giữa trần đời?
Đọc cuốn sách, tôi hiểu câu trả lời của Việt không nằm ở những điều xa xôi.
Đó là mẹ. Là cha. Là thầy. Là bạn. Là những con người bình thường đã chìa bàn tay ra đúng lúc.
Việt kể về ba lần mình đứng trước ranh giới sinh tử: một tai nạn khi còn nhỏ, một lần đuối nước năm mười bảy tuổi và một lần chấn thương sọ não khi đã ngoài năm mươi. Ba lần trở về, và mỗi lần trở về, anh lại thấy cuộc đời mình mang thêm một món nợ ân tình.
Nhưng có lẽ xúc động nhất trong tập sách vẫn là hình ảnh người mẹ – cụ Nguyễn Thị Điều, năm nay 102 tuổi.
Một người phụ nữ từng gánh hàng đi bộ giữa trưa nắng, sống tử tế, ăn chay ngày rằm, luôn mong con cháu được bình an. Và khi người con trai 45 tuổi sốt mê man, người mẹ đã 75 tuổi vẫn đội nón lá, chống gậy đi mua thuốc cho con.
Những câu chuyện ấy không cầu kỳ.
Việt cũng không cố làm cho câu chữ trở nên sang trọng.
Anh kể như một người thầy giáo kể chuyện cho học trò nghe: thật thà, mộc mạc, đôi khi vụng về, nhưng phía sau mỗi câu chuyện là một tình cảm rất thật.
Có lẽ đó chính là điều làm tôi quý những trang viết của Việt.
Anh không viết để chứng minh mình là một người viết.
Anh viết vì sợ những người mình mang ơn sẽ lần lượt đi xa, còn những điều muốn nói thì chưa kịp nói.
Buổi ra mắt hôm nay càng làm tôi hiểu hơn về con người ấy.
Thầy Nguyễn Đình Xoa, người từng dạy Việt năm xưa, kể lại những câu chuyện thú vị về người học trò của mình. Nhà thơ Nguyễn Kim Huy nhắc những kỷ niệm từ thời còn học ở Trường Đại học Sư phạm Quy Nhơn.
Bỗng nhiên, cuốn sách không còn nằm trên bàn.
Cuốn sách bước ra giữa những người đang ngồi đó.
Có thầy.
Có bạn.
Có trường.
Có quê hương.
Có những năm tháng tưởng đã rất xa mà chỉ một câu chuyện nhắc lại, tất cả lại trở về.
Tôi nghĩ, đến một lúc nào đó trong đời, con người mới nhận ra: mình không tự mình mà thành.
Đằng sau một người là biết bao nhiêu người khác.
Và có lẽ, viết cũng là một cách để nói lời cảm ơn khi vẫn còn kịp.
“Ai đã giữ tôi ở lại giữa trần đời?”
Đọc xong, tôi nghĩ câu hỏi ấy không chỉ dành cho Trần Đình Việt.
Nó cũng dành cho mỗi chúng ta.
Giữa cuộc đời này, đã có bao nhiêu người từng âm thầm giữ chúng ta lại?
Và chúng ta đã kịp nói lời cảm ơn họ chưa?
Chúc mừng bạn văn Trần Đình Việt với một cuốn sách được viết bằng những câu chuyện đời thường, nhưng phía sau mỗi câu chuyện là một tấm lòng biết ơn./.
TRẦN ĐÌNH VIỆT – VIẾT NHƯ LÀ MỘT CÁCH TRẢ ƠN CUỘC ĐỜI
