hu về trên bán đảo, không một lời báo trước. Không có tiếng gõ cửa, không có dấu hiệu rõ ràng, chỉ là một buổi sớm nào đó, khi ánh nắng chạm xuống mặt lá không còn gay gắt, khi gió lướt qua da người rất khẽ, mang theo chút se se lạnh, ta bỗng nhận ra: mùa đã đổi. Thu đến như một làn hơi mỏng, len qua từng kẽ lá, thấm vào từng thớ đất, rồi lặng lẽ đánh thức những chuyển động sâu kín nhất của rừng già. Trong thứ nắng hanh vàng dịu lại, nhịp sống của những cư dân đặc biệt – loài voọc chà vá chân nâu – cũng chậm đi như thể chúng đã cảm nhận được sự đổi thay của đất trời từ rất sớm. Không còn vội vã, không còn những bước nhảy gấp gáp, chúng nhẩn nha chuyền cành, thong thả như đang tận hưởng một
Ảnh: Ông Văn Sinh
khoảng lặng hiếm hoi của thời gian. Những tán lộc vừng đang vào mùa trổ lộc, lá non chen lẫn lá già, tạo nên một thứ màu xanh có chiều sâu, như chính hơi thở của rừng. Đoàn văn nghệ sĩ, báo chí chúng tôi đủng đỉnh lên non. Không ai nói với ai điều gì, chỉ lặng lẽ bước đi trong một nhịp chậm hơn thường ngày. Máy ảnh được nâng lên rồi lại hạ xuống, như thể sợ làm xao động không gian đang tĩnh lặng đến mong manh. Có những khoảnh khắc, người ta không còn muốn “chụp” nữa, mà chỉ muốn đứng yên, để cảnh vật tự in vào ký ức. Trên cao, voọc chà vá vẫn nhẩn nha chuyền cành. Ánh mắt chúng hướng ra phía biển xa, một cái nhìn vừa lơ đãng, vừa sâu thẳm, như thể đã quen với sự rộng lớn của không gian này từ bao đời. Giữa nền trời thu trong vắt, hình ảnh ấy trở nên gần như siêu thực – một vẻ đẹp vừa hoang dã, vừa thanh cao, khiến người đối diện bất giác thấy mình nhỏ lại. Rừng lúc này gần như im lặng. Không phải là sự im lặng tuyệt đối, mà là thứ tĩnh mịch có thể nghe được. Tiếng chim không còn dày đặc, chỉ thưa thớt vài âm thanh rơi xuống như những giọt thời gian. Gió lướt qua những phiến đá rêu phong, khẽ khàng đến mức tưởng như chỉ là một cái chạm. Mọi thứ đều chậm, đều nhẹ, đều vừa đủ để không phá vỡ sự cân bằng mong manh của không gian.
Sơn Chà vào thu là một bản giao hưởng của những đối cực hòa quyện. Một bên là vách đá dựng đứng, nơi cây cối bám rễ bằng tất cả sức sống dẻo dai; một bên là biển xanh thăm thẳm, không ngừng vỗ về bờ cát bằng những câu chuyện muôn đời. Giữa hai cực ấy, con đường uốn lượn như một sợi chỉ mềm, dẫn người đi qua từng tầng cảm xúc. Có những khúc cua mở ra bất ngờ, khiến ta choáng ngợp trước không gian rộng lớn; cũng có những đoạn đường khép lại trong tán cây, đưa ta trở về với sự tĩnh tại sâu lắng bên trong. Mùa thu nơi đây không dành cho những bước chân vội vã. Nó không phô bày, không mời gọi. Thu Sơn Chà giống như một lời hẹn kín đáo – chỉ dành cho những ai biết dừng lại. Dừng lại đủ lâu để nghe tiếng thở của rừng, để cảm nhận mùi ẩm của đất sau một đêm sương, để nhận ra rằng giữa cuộc sống đầy những chuyển động gấp gáp, vẫn còn một nơi giữ được nhịp điệu nguyên sơ của tự nhiên. Trong một buổi dừng chân năm ấy, khi cả đoàn lặng im dưới tán cây già, thời gian dường như cũng chậm lại. Không ai nhắc, nhưng ai cũng cảm nhận được. Thu hiện ra không phải ở những đổi thay lớn lao, mà trong những chuyển động nhỏ đến mức dễ bị bỏ quên: một chiếc lá khẽ tách khỏi cành, xoay mình trong không trung rồi rơi xuống; một làn gió lướt qua vai áo, mang theo chút lạnh đầu mùa; một khoảng nắng đổ nghiêng, vàng hơn, sâu hơn. Và rồi, như một tiếng vọng từ đâu đó rất xa, hai câu thơ ai đó chợt hiện lên trong tâm trí: Mùa thu đến tự bao giờ Mà cây thả xuống từng tờ thu bay… Không ai biết chính xác thu đến từ lúc nào. Nó không bắt đầu bằng một khoảnh khắc cụ thể, mà là sự tích tụ của rất nhiều đổi thay nhỏ bé. Những chiếc lá vàng rơi xuống, không còn là lá. Chúng trở thành những “tờ thư” của thời gian, gửi từ quá khứ đến hiện tại. Mỗi chiếc lá là một câu chuyện, một lời nhắn, một dấu lặng. Khi một chiếc lá nằm yên trong lòng tay, ta không chỉ chạm vào nó, mà còn chạm vào chính mình. Đó là khoảnh khắc con người nhận ra sự mong manh của thời gian, sự hữu hạn của đời sống, và vẻ đẹp của những điều giản dị.
Ở nơi giao nhau giữa trời, núi và biển ấy, lòng người bỗng rộng mở theo một cách rất tự nhiên. Không cần cố gắng, không cần tìm kiếm. Mọi ranh giới dường như tan đi: giữa con người và cảnh vật, giữa cảm xúc và ngôn từ, giữa cái nhìn và sự thấu hiểu. Thu Sơn Chà không chỉ là sắc vàng của lá, sắc xanh của biển, hay sắc nâu trầm của đá. Nó là một trạng thái của tâm hồn – nơi con người có thể lắng lại, để nghe những điều vốn bị lãng quên trong nhịp sống thường ngày. Và có lẽ, chính trong những khoảnh khắc tĩnh lặng ấy, ta nhận ra một điều giản dị mà sâu sắc: thiên nhiên chưa bao giờ im lặng. Chỉ là con người có đủ bình yên để lắng nghe hay không. Thu Sơn Chà – một lời hẹn không lời. Không cần ước định thời gian, không cần lời mời gọi. Chỉ cần một lần đến, là đủ để mang theo cả một mùa… trong ký ức.
ĐĐK
